Bolu / Seben'i Tanıyalım
Seben ilçesi, Bolu iline bağlı bir ilçedir ve Bolu merkezinden yaklaşık 54 kilometre uzaklıktadır. Özel araç ya da ilçeler arası otobüsler ile Bolu – Seben yolu ve Bolu – Kıbrıscık Yolu üzerinden yaklaşık 1 saatte gidilebilir.
Bölgedeki ilk yerleşimin Hititler tarafından yapıldığı bilinmektedir. Milattan önce 1000’li yıllara yaklaşıldığında ise sırası ile Frigyalılar, Lidyalılar, Persler, Bitinyalılar (M.Ö. 334), Romalılar (M.Ö. 74), Bizans (395), Selçuklular ve son olarak Osmanlı Devleti buraya hâkim olmuştur. Selçuklu Devleti bölgeye hâkim olduktan bir süre sonra bölge tekrar Bizans hakimiyetine geçmiştir ve 1332 tarihinde Osmanlı Devleti bölgeyi ele geçirmiştir.
İlçe, doğal ve tarihi güzellikleri ile çok ilgi görmektedir. Bunların haricinde ilçede bulunan ve oldukça şifalı olduğu kanıtlanmış olan Pavlu Kaplıcası, birçok turistin ilgisini çekmekte ve şifa arayan birçok insana ev sahipliği yapmaktadır. Kaplıcanın haricinde ilçede çok ilgi gören doğal ve tarihi mekanlarda vardır.
Doğal alanlarda zaman geçirmek ve piknik, kamp, trekking gibi faaliyetleri gerçekleştirmek isteyenler Seben Gölü ve Haccağız Yaylası’nı ziyaret edebilirler. Tarihi yapılara merakı olanların gidebileceği bölgenin önemli mekanları ise; Seben Solaklar Kaya Evleri ve Çeltikdere Bizans Kilisesi’dir
Gezilecek Yerler
Abant Gölü
Abant Gölü, Bolu'nun Mudurnu ilçesinin 18 kilometre kuzeydoğusunda yer alan yaklaşık 1350 metre yüksekliğinde ve alanı 125 hektarı bulan bir heyelan set gölüdür.Abant Gölü'nün suları tatlıdır ve en derin yeri 18 metredir. Abant Gölü çevresindeki 1150 hektarlık kısım bitki örtüsü zenginliğinden dolayı Tabiat Parkı olarak 1988 yılında koruma altına alınmıştır. Gölü çevreleyen asfalt yol, gezinti amacıyla kullanılır. Dört adet günübirlik piknik alanı yer alır.
Gölcük Gölü
Bolu'nun 13 km. güneyinde ormanlar arasında suni olarak yapılmış küçük ve şirin bir set gölüdür.
Ulaşım: Göle ulaşım şehir merkezinden kalkan Bolu Belediyesi Halk Otobüsleri, Seben ve Kıbrıscık ilçe minibüsleri ile sağlanabilir.
Özellikleri: Yükseltisi 1206 m. olan gölün alanı 4,5 hektar, çevresi 1.300 metredir.
Etrafı sarıçam ve göknar ağaçları ile kaplı gölün her mevsim görüntüsü muhteşemdir. Doğanın olağan üstü güzelliğiyle kaplı olan gölün hemen kenarında Devlet Konukevi olarak kullanılan şirin bir ev bulunmaktadır. Gölün etrafında bu tesisten başka kır gazinosu adıyla bir restaurant ve kafeterya vardır. Göl ve etrafı Tabiat Parkı olarak Milli Parklarca koruma altındadır. Çok şirin ve küçük olan bu göl çevresine araçla girilmemektedir. Gölde yılın belirli zamanlarında ücret karşılığı sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir. Yılın her mevsiminde günübirlik gezmek, görmek, dinlenmek ve piknik yapmak amacıyla bir çok ziyaretçi gelmektedir.
Seben Gölü
Seben ilçesine yaklaşık uzaklığı 18 kilometre olan bu göle Bolu – Seben Yolu üzerinden özel araç ile 20 – 25 dakikada ulaşım sağlanabilir. Yol boyunca bulunan tabelalar takip edilerek kolayca ulaşım sağlanabilir.Bolu ilinin en önemli göllerinden birisidir ve bu alanda 20 kilometrelik bir yürüyüş parkuru bulunmaktadır. Bu göl, Mudurnu ilçesinde bulunan Abant Gölü’nden yaklaşık 7 kat büyüktür ve 663 metrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Gölün derinliği 8 metreye kadar ulaşmaktadır.Göle bağlı olan en önemli akarsu Aladağ Çayı’dır ve gölde alabalık, sazan gibi çeşitli canlı türleri bulunmaktadır. Gölde ve çevresinde balıkçılık, yürüyüş, bisiklet gezintisi, kamp, piknik, doğal hayatı gözlemleme, trekking gibi birçok doğal alanda yapılacak faaliyetleri gerçekleştirebilirsiniz.Gölün çevresinde geniş ormanlık alanlar bulunmaktadır ve çevredeki tarım alanlarının sulaması bu gölden karşılanmaktadır. Genellikle yaz aylarında birçok kampçı ve piknik severin ziyaret ettiği bir alandır ve ne kadar çok insan gelirse gelsin geniş alan sayesinde herkes rahat bir şekilde zaman geçirebilir.Göl herkese açık bir alandır ve giriş ücreti yoktur.
Çeltikdere Bizans Klisesi
Bu kilisenin ilçe merkezinden uzaklığı yaklaşık 23 kilometredir ve özel araç ya da taksi kullanarak Dumlupınar Caddesi üzerinden 30 – 35 dakikada ulaşılabilir.Seben ilçesine bağlı olan Çeltikdere Köyü’nde keşfedilen bir kilisedir ve yapım yılına, tarihçesine, adına ve kimin yaptırmış olduğuna dair herhangi bir belge bulunamamıştır. Kilisenin mimarisinden yola çıkılarak edinilen tahminlere göre kilise, (10. ve 11. yüzyıla) Orta Bizans Dönemi’ne aittir. Osmanlı ve Bizans arşivlerinde ve herhangi bir belgede bu kilise hakkında hiçbir bilgi bulunamamıştır.Kilisenin üst katına, ne zaman yapılmış olduğu bilinmiyor, ahşap bir cami yapılmıştır ve 1950’li yılların başına kadar cami olarak kullanılmıştır. Binanın yapımında kesme taş ve tuğla kullanılmıştır. Yapının doğusunda dışa doğru taşmış olan üç bölümlü apsisi mevcuttur fakat ortada duran kubbeyi taşıyan dört adet sütundan hiçbiri günümüze kadar dayanamamıştır.Yapının uzunluğu yaklaşık 13 metre ve genişliği 9 metre olarak ölçülmüştür. Yapının çatısı olmadığı için iç tarafı çok hasar görmüştür. Kilisenin inşasındaki kalite ve duvarlarındaki işlemeler oldukça ilgi görmektedir. Yıl boyunca mimari ve tarihi yapılara ilgisi olan birçok yerli – yabancı turist bu kiliseyi ziyaret etmekte ve incelemektedir.Her mevsim ziyarete açık bir yapıdır ve giriş ücreti yoktur.
Seben Solaklar Kaya Evleri
Seben Solaklar Kaya Evleri, ilçe merkezinden yaklaşık 4 km uzaklıkta yer alır ve İzzet Baysal Caddesi üzerinden özel araç ya da taksi ile yaklaşık 10 dakikada gidilebilir.Bu kaya evleri, Solaklar Köyü sınırları içerisinde keşfedilmiş ve kayaların içleri oyularak yapılmış olan tarihi evlerdir. Belirli aralıklarla kayalar oyularak yapılmış evlerdir ve oldukça fazla sayıda ev bulunmaktadır. Bu evler; Alpagut Köyü, Çeltik Dere, Karca, Kaşbıyıklar ve Solaklar Köyü’ndedir. Aralarından en önemlisi ve en çok ilgi göreni; Solaklar Köyü Kaya Evleri’dir.Kuz Deresi’nin açmış olduğu vadinin kuzeyinde, kayalık yamaçta yer almaktadırlar. Kaya evleri, 4 ve 5 katlı olarak yapılmışlardır ve her kat merdiven ve baca ile birbirine bağlıdır. Pencerelerden içeriye su aktarımı yapıldığı ve evlerin zemin kat kısımlarında bulunan geniş alanlarda hayvanların beslendiği düşünülmektedir.Bu yerleşim yerlerinin belirli kısımlarında kırmızı haç işaretleri bulunmuştur ve bu işaretlerden yola çıkılarak yapılan araştırmalar sonucu; bu evlerin Erken Hıristiyanlık Dönemi’nden Orta Bizans Dönemi’ne kadar kullanıldığı tahmin edilmektedir.Anlatılan rivayetlere göre Osmanlı Dönemi’nde meydana gelen şehzade savaşları sırasında Mehmet Çelebi, Bursa’ya saldıracağı zaman ilk olarak askerleri ile birlikte Seben Yaylası’nda çadır kurmuş ve daha sonra Seben Kaya Evleri’ne sığınmıştır. Yaklaşık 1 sene boyunca kaya evlerinde saklanmış ve gücünü topladıktan sonra Bursa’ya saldırarak Osmanlı tahtına oturmuştur. Bu hikâyeyi kesin olarak kanıtlayan bir belge bulunamamıştır.Bu evlere ulaşmak ve içlerini dolaşmak için demir bir merdiven yapılmıştır. Evlerin yakınında bir çay bahçesi ve alabalık tesisi bulunmaktadır. Alabalık tesisinde yemek yiyerek kaya evlerini izleyebilirsiniz. Burada işletilmekte olan çay bahçesi Bolu Belediyesine bağlıdır ve büyük bir mekandır, yine belediye tarafından işletilmekte olan konaklama tesisleri bulunmaktadır.Bu tarihi yerleşim alanı, 2019 tarihinde Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 1. derece arkeolojik ve doğal sit alanı olarak tescillenmiş ve koruma altına alınmıştır.Her mevsim hizmete açık olan bu yapıların giriş ücreti yoktur.
Seben Pavlu Şifa Kaplıcaları
Seben ilçe merkezinden yaklaşık uzaklığı 14 kilometredir ve Seben – Nallıhan yolu üzerinden özel araç ya da taksi ile 20 dakikada gidilebilir.Diğer adı Bağlum olan ve asırlardır aktif olarak kullanılmakta olan bir kaplıcadır. 1894 tarihinde Bolu bölgesinde incelemeler yapmış olan Vital Cuinet isimli Fransız bir arkeolog, buradaki kaplıcanın birçok hastalığa iyi geldiğini ileri sürmüştür.Her sene birçok turistin ziyaret ettiği bu kaplıcadan çıkan suyun sıcaklığının 70 – 80 derece civarında olduğu bilinmektedir. Buradaki kaplıcada tedavi olarak romatizma, kireçlenme, sinir iltihaplanmaları, bronşit, cilt lekeleri ve hastalıkları, baş ağrısı, bel ve boyun fıtığı, böbrek taşı, mide, safra kesesi, dolaşım yolu hastalıkları gibi birçok hastalığını gideren insan olduğu bilinmektedir.Kaplıcanın bulunduğu bölgede 2 büyük tesis yer almaktadır ve kaplıcalarda şifa bulmaya gelen insanlar genellikle bu tesislerde konaklamaktadırlar. Bu tesislerde ailecek ya da arkadaşlarınız ile rahatlıkla konaklayabilir ve kaplıcaları kullanarak şifa bulabilirsiniz.Yıl boyunca hizmete açık olan bu kaplıcalarda şifa bulmak için dünyanın her yanından yerli ve yabancı turistler gelmektedir.
Hoçaş Fosil Ormanı
Hoçaş Köyü fosil ormanı, Seben’e 16 km mesafede bulunuyor. Muhtelif ebattaki taşlaşmış ağaç gövdelerinden meydana gelen fosil ormanı, dünyanın tarihi ve üzerinde yaşanılan toprakların geçirmiş olduğu değişimleri öğrenmek açısından bilimsel önem taşıyor. Buna ek olarak, eko turizm ve doğa temelli yaygın eğitim fırsatları açısından da önemli.
Fosil ormanı, Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 2005 yılında 1. Derece Doğal Sit Alanı olarak tescil edildi.Hocaş Köyü fosili ormanındaki erozyon sonucu ortaya çıkmış toprak üzerinde dikine ve yatak olarak bağlı olan fosiller, kafes telli çitlerle koruma altına alınmış durumda.15-20 adet civarında saptanmış olan fosil örneklerinin yer aldığı fosil ormanı Hoçaş köyünden 400- 500 metre uzaklıkta bulunuyor ve bir patika yoldan ulaşılabiliyor.
Muslar Kaya Evleri
Kaşbıyıklar Köyü’nde bulunan bulunan kayaevleri, ilçeye 7 km mesafededir. Muslar Kayaevleri Kaşbıyıklar’a bağlı Muslar Mahallesi’nin kuzeydoğusunda Ulukayalar olarak adlandırılan kayalık alanda yer almaktadır. Burası büyük olasılıkla erken Hristiyanlık dönemine ait kaya yerleşimidir.
Yerleşimin beş katlı olduğu ifade edilmektedir. Kaya yerleşiminin batısında zirvede ve düzlükte iki adet sarnıç olması muhtemel su kuyusu bulunmaktadır.Bu yerleşimin bulunduğu vadinin doğu yamacındaki kayalıklarda da bir kısmının doğal bir kısmının ise insan eliyle açıldığı anlaşılan girişler bulunmaktadır. Vadinin doğu ve batı tarafında yer alan kayalıkların üst kısımlarında Nevşehir ve çevresinde görülen peribacalarının bir kısmının oluştuğu, bir kısmının ise oluşumlarını sürdürdüğü gözlenmektedir.Kaya evleri Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 2009 yılında 1. Derece Arkeolojik ve Doğal Sit Alanı olarak tescil edilmiştir.
Yürüyüş Yolları
Seben, büyük kısmı ormanlarla kaplı dağ ve sıradağları, flora ve faunasıyla oldukça zengin bir ilçedir. Bu nedenle doğayla başbaşa yürüyüş yapmak isteyenler için ideal konumdadır. Seben ilçesi sınırlarında bulan önemli doğa yürüyüşü parkurlarından başlıcaları şunlardır:Kınıkçı Kanyonu (Çeltikdere-Yaylaçayı-Köroğlu): 38 km lik bu parkur, el değmemiş doğası ile Bolu’nun en çok tercih edilen parkurlarından biri. Çok sayıda doğasever burada yürüyüş yapmaktadır.Uludere Vadisi- Çeltikdere Şadıman Köprüsü-Cumaderesi-Sakal Yaylası: 47 km’lik bu parkurda vadi içindeki mağaralar ve peribacaları oldukça ilginç görüntüler sunuyor.Kuzdere Kanyonu (Musasofular Yaylası-Solaklar Kayaevleri): 12 km’lik bu parkurda dört mevsim yüyrüyüş imkanı bulunuyor.Seben Gölü-Avudan Yaylası –Seben: 20 km’lik yürüyüş parkuru, görsel açıdan oldukça etkileyici ve yaban hayvanları ile karşılaşma imkanı da var. Seben Gölü-Keskinli Yaylası-Seben: 10 km’lik parkurda 4 mevsim yürüyüş yapılabiliyor.Yaylaçayı-Köroğlu Zirvesi:Muhteşem bir manzaraya sahip 18 km’lik parkurun büyük bölümü orman içi toprak yollardan oluşuyor.Muslar Kayaevleri-Nevruz Tepesi-Solaklar Kayaevleri: 5 km’lik parkurda arkeolojik değerlere sahip kayaevlerini görme imkanı bulunuyor.Kartalkaya-Gökhaliller Yaylası: 12 km’lik parkur kolay yürünür bir yapıya sahip ve büyük bölümü orman içinden geçiyor.Haydar-Haccağız Yaylası: Parkur 13 km’yi buluyor, orman içinden geçen parkurda Haydar’da tadına doyulmaz bir su sizi bekliyor